केशवप्रसाद आर्चायका कथा – स. अमोद भट्टराई

कथाकार केशवप्रसाद आर्चायको कथाहरुलाई संकलन गरी अमोद भट्टराईले सम्पादन गर्नुभएको कथा संग्रह हो ‘केशवप्रसाद आर्चायका कथा’ ।

को हुन् केशवप्रसाद आचार्य ?

संवत् १९५० अगाडि शिवदत्त शर्माको ‘वीरसिक्का,’ मोतीराम भट्टको ‘पिकदूत’ र ‘कवि भानुभक्त आचार्यको जीवनचरित्र’ नेपाली वाङ्मय पाइसकेको थियो । संवत् १९५८ मा गोरखापत्रको प्रकाशन प्रारम्भताका सुनसान काठमाडौँको मध्यपश्चिम स्वयम्भू डाँडा ठिङ्ग तर झलझलाकार उभिएको देखिन्थ्यो भने काठमाडौँको मध्य-उत्तरमा पूर्व-पश्चिम भएर विष्णुमती कलकलाउँदै बग्थिन् । विष्णुमतीको ठीक पारि बालाजु गाउँ थियो । अझ उत्तरतिर विकट गाउँ थियो_- मुड्खु । यही मुड्खु थियो आचार्यहरूको पुस्तौंदेखिको थातथलो । शिवशङ्कर आचार्य र उनका छोरा गणेशवल्लभ आचार्य त्यहीँ खेती-किसानी गर्थे । चन्द्रशमशेरको प्रधानमन्त्रित्वकालमा गणेशवल्लभ आचार्यका छोरा गुरुप्रसाद आचार्य सरकारी जागिरमा डिठ्ठा भए । मुड्खुदेखि मध्य-काठमाडौँ दैनिक आउने-जाने गर्न सम्भव थिएन । यसर्थ, उनले नक्सालस्थित मालीगाउँमा जग्गा किने र घोडा राख्ने तबेलासमेत बनाए । दैनिक घोडसवारीसाथ दरबार जानुपर्थ्यो उनलाई । त्यसैताका संवत् १९५९ मा सदाशिव शर्माको ‘महेन्द्रप्रभा’, १९६० मा गिरीशवल्लभजोशीको ‘वीर चरित्र’ र १९६३ मा पहलमान सिंह स्वाँरको नाटक ‘अटलबहादुर’ नेपाली साहित्यले पाएको थियो भने १९६३ मा वनारसमा ‘रसिक समाज’ नाममा साहित्यिक-सांस्कृतिक समाजको गठन भयो । समाजले मासिक ‘सुन्दरी’ पत्रिका पनि प्रकाशित गर्न थाल्यो । केशवप्रसादका हजुरबुबा गुरुप्रसाद कविता पनि कोर्थे । उनका केही समस्यापूर्ति कविता ‘सुन्दरी’ मासिकमा प्रकाशित भएका छन् । गुरुप्रसाद र पद्मकुमारीका कान्छा सुपुत्रका रूपमा संवत् १९७१ सालमा काठमाडौं, नक्साल, मालीगाउँमा बद्रीप्रसादको जन्म भयो । बद्रीप्रसादको पनि साहित्यमा रुचि थियो । यद्यपि, पेशाले उनी सुब्बा थिए अदालतको । बद्रीप्रसादको ‘शारदा’ (काठमाडौँ संवत् १९९१) र ‘उदय’ (वनारस, संवत् १९९३) मा गरी डेढ दर्जनजति कविता, गीत र गजलका साथै एउटा कथा ‘अनाथ बालिका’ प्रकाशित भएको देखिन्छ ।

पुस्तकलाई किहोतेज् कोव प्रा.लि.ले बजारमा ल्याएको हो । एक सय पृष्ठमा फैलिएको पुस्तकको मूल्य तीन सय रुपियाँ रहेको छ ।