साहित्यपोस्ट
नेपाली भाषा र साहित्यको सम्पूर्ण पत्रिका

भाषा प्रशिक्षण

म भात पकाउँछु, चामल पकाउँदिनँ

संसारका प्रत्येक भाषाका आआफ्नै विशेषता हुन्छन् । कतिपय विशेषता अन्य भाषासँग समेत साझा हुन सक्तछन् भने कतिपय…

नेपाली भाषामा अनुकरणात्मक शब्दले थपेको सुन्दरता

कुनै आवाज, दृश्य वा क्रियाका तरिकालाई सहज किसिमले नक्कल गर्ने शब्दलाई अनुकरणात्मक शब्द भनिन्छ। नेपाली भाषाको…

मलाई तिम्रो सौन्दर्य मन पर्छ, सौन्दर्यता होइन

नेपाली भाषा-लेखनमा जानेर वा नजानेर धेरै त्रुटि हुने गरेका छन्। भाषामा निपुण भनिने व्यक्तिहरूले समेत यस्ता…

हे निपात ! तिमी त साह्रै सुन्दर छौ

निपातको परिचय आफ्नै पूर्ण र स्वतन्त्र कोशीय अर्थ प्रायः नहुने तर वाक्यमा प्रयुक्त भएपछि आफू पनि अर्थयुक्त…

वर्णविन्यास : ह्रस्वसम्बन्धी नियम

वर्तमान समयमा नेपाली भाषाको लेखन व्यवस्थामा देखिएका विकृतिहरू हेर्दा निकै दुःख लाग्छ । जानेर वा नजानेर नेपाली…

भइ/भई र भै कहाँ कहाँ प्रयोग गर्ने ?

'भइ/भई' शब्दको प्रयोग १. 'हु' धातुबाट बन्ने क्रियामूल, क्रियापद वा अन्य रूपमा ढुक्कसँग भइ/भई प्रयोग गर्ने।…

ऋग्वेदका ऋचाहरूमा पाइने भाषा चिन्तनका केही प्रसङ्गहरू

प्रवेशः पूर्वमा भाषिक चिन्तनको परम्परा वैदिक कालदेखि नै प्राम्भ भएको देखिन्छ । वस्तुतः भारतीय परम्परा…

सङ्केताङ्क चिह्न पाटी (इम्बोस्ट नम्बर प्लेट) मा अङ्ग्रेजी अतिमोह !

भाषा र देशलाई माया गर्नुपर्छ भन्ने कुरा कसैको दबाब र प्रभावमा आधारित हुँदैन । हरेक देशले आफ्नो मातृभाषा र…

अङ्ग्रेजी जानेकै छु; नेपालीको के काम ?

एकपटक १५-१६ वर्षीया बहिनीले पसलमा सामान किनिन् र, "पैसा कति भयो" भनिन् । पसलेले भन्यो, "पैँसट्ठी रुपियाँ ।” ती…

कुनै आगोले कसैलाई किन पोल्दैन ?

मनमौजी भाषा भाषालयको यो एक कोरी शृङ्खला हो । अघिल्लो शृङ्खलामा पनि कोरीको कुरा थियो र कोरीबारे कमैलाई थाहा…

के नेपाली भाषालाई खिचडी बनाउने हो ?

नेपाली भाषा प्रयोगको सन्दर्भलाई नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानको नेपाली बृहत् शब्दकोश २०७५ लाई मोबाइल ‘एप’ का रूपमा…

औँला भाँच्ने कि ठाडो पार्ने ?

भाषालयको यो शृङ्खला अघिल्लै साता आउनुपर्ने थियो, तर लेख्न भ्याइँन, सकिनँ । नभ्याएको/नसकेको जानकारी साहित्य…

यो मनका कुरा त्यो मनमा, त्यो मनका कुरा यो मनमा

निःतान्त व्यक्तिगत कुरा भाषा प्राणीजगत् सबैको हुन्छ । फरक यति हो कुनैको मूकभाषा होला त कुनैको व्यक्त रूपको…

भाषा आयोगको सकिएको अध्याय

भाषा आयोगको औचित्य भाषा आयोगले प्रदेश र स्थानीय तहहरुमा नेपाली भाषाबाहेक सरकारी कामकाजका लागि प्रयोग गर्ने…

भानुजयन्तीका सन्दर्भको भाषिक परिचर्चा

गत साता नेपाली भाषा साहित्यका आदिकवि भानुभक्त आचार्यको २०८औं जन्मजयन्ती देश विदेशमा विभिन्न कार्यक्रम आयोजना…

नेपाली भाषा लेखनमा रहेका केही अन्योल र मार्गदर्शन

  १. 'व्य' कि 'ब्य' भन्ने सम्बन्धमा यसमा धेरै जना झुक्किनुहुन्छ । यसलाई सम्झने सजिलो विधि छ । नेपाली…

सिंहदरबारको ‘केन्द्र’ मोह !

जम्माजम्मी छ वटा शब्दले पुरै भाषिक प्रतिनिधित्व र विश्लेषण गर्दैनन् तर तिनले हामी कतातिर जाँदैछौँ भन्दा पनि…

जुद्ध सडकमा न्युरोडको झाँकी

भाषालयको यस शृङ्खलामा हालै प्रकाशनमा आएको एउटा पुस्तक र त्यसमा प्रयुक्त भाषिक पक्षका आधारमा नेपाली भाषाको…

कोकाकोलाको पोस्टमा रोनाल्डोको गोल र स्मार्ट लकडाउन

(पन्साउनी : भाषालय शृङ्खलाको यस आलेखको सात शब्दको शीर्षकमा एउटा शब्द ‘र’,  दुई पटक दोहोरिएको एउटा विभक्ति ‘को’…

कसरी रोक्ने लथालिङ्गे र भताभुङ्गे चाला ?

विशुद्ध नैसर्गिकता नमारी न चाहिँदो नक्कल दूर सारी । त्यै रूप–रेखाहरूमा विशेष सौन्दर्य भर्दै गर भन्छ देश ।।…

नेपाली भाषा लेखनमा ध्यान दिनुपर्ने स-साना कुराहरू

१. एउटै अर्थमा उपयोग हुने लागि/निम्ति/निमित्त शब्दका अगाडि सधैँ 'आ'कार प्रयोग गर्ने । जस्तै : मेरा लागि । तिम्रा…