सैँप्रोल – गौरी तमू
कवि गौरी तमूको कविता सङ्ग्रह हो ‘सैँप्रोल’ । गौरी तमूको कवितामा सत्तासंग पितृसतात्मक समाज संगको विद्रोह, प्रतिरोध भेटिन्छ ।
”कविता मेरो जीवनको दोस्रो प्रेम हो ।”गाैरी पुस्तकमा लेख्नुहुन्छ, मैले आमापछि यदि कसैलाई प्रेम गरें भने त्यो कवितालाई नै गरें । कवितासँगको प्रेम किशोरावस्थामै सुरु भयो । सात कक्षा पढ्दादेखि नै विद्यालयमा आयोजित विभिन्न अतिरिक्त क्रियाकलापहरूमा पुरस्कृत हुँदा प्राप्त कविता कृतिहरूबाटै सायद कवितासँगको प्रेम आरम्भ भयो। दश कक्षा पढ्दै गर्दा नवलपरासी जिल्लाका विभिन्न विद्यालयमा आयोजित वक्तृत्व कला प्रतियोगितामा लगातार पाँच पटकसम्म प्रथम भएपछि भने मैले त्यस प्रतियोगितामा भाग लिन छाडेको थिएँ। यसकारण पनि त्यति बेला घरैभरि मेडल र पुस्तकहरू हुन्थे । मलाई पढ्नका लागि पुस्तकको अभाव भएन । दश कक्षामा पुग्दासम्म मैले नेल्सन मण्डेलाको ‘लङ वाक टु फ्रिडम’, विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको ‘आत्मवृत्तान्त’, ‘महात्मा गान्धीको आत्मकथा’ आदि पढिसकेकी थिएँ। पछि क्रमशः कोर्सभित्रैका मदर टेरेसा, तुलसी मेहर श्रेष्ठ, फ्लोरेन्स नाइटिङ्गेलका जीवनीहरूले यसरी तान्दै लगे कि मलाई भजनजस्ता कविताभन्दा क्रान्ति र मानवताको पक्षमा काम गरिरहेका व्यक्तिहरूका जीवनीले तान्न थाले । किशोरावस्थाको कविता प्रेम बिस्तारै ओझेल पर्दै जान थाल्यो क्रिस्टोफर कडवेलले कवितालाई आदिम मानवको भाषा भनेका छन् । त्यसो त उनी कला, साहित्य सर्वहारा वर्गको हितमा हुनुपर्ने कुरामा जोड दिन्छन् । मलाई ती किशोर दिनहरूमा पढेका कविताहरू खासै अर्थपूर्ण लाग्थेनन् । विचारविहीन र प्रश्नविहीन लाग्थे । गोपालप्रसाद रिमालको
‘आमाको सपना’ कविता र भूपी शेरचनको ‘घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे’ त अलिक पछि मात्रै पढ्न पाइयो । त्यति बेलाका कविताका पङ्क्तिहरूमा सायद म आफैलाई खोजिरहन्थें । आफ्नै भाषाका केही शब्द, आफ्नै संस्कृतिका केही विम्ब या मैले बाँचेको जीवन खोजिरहन्थें। किनकि, हरेक व्यक्ति आफ्नो परिचयसहित बाँच्न चाहन्छ । जाति, भाषा, भूगोल, समाज र संस्कृतिले नै व्यक्तिको पहिचान निर्माण गर्छ । हरेक व्यक्ति ‘म को हुँ’ को जवाफ खोजिरहन्छ । सायद म पनि यसकै खोजीमा थिएँ ।”
पुस्तकलाई इन्डिगो इन्कले प्रकाशन गरेको हो । एक सय छ ओटा कविता सङ्ग्रहित पुस्तकको मूल्य दुई सय ७५ रुपियाँ रहेको छ ।