मूलघर : जी.के. शर्मा भट्टराई
लेखक जी.के. शर्मा भट्टराईको उपन्यास हो ‘मूलघर’ । रोजीरोटीको लागी भारत छोडि विभिन्न मूलुक पुगेको भारतिय नागरिकहरु आफ्नो थाकथलो सम्झिएर पुन देश फर्किएर देशकै लागी काम गर्ने प्रतिवद्धता गरेको कथा छ मूलघर भित्र ।
”उपन्यास पढ्दै जाँदा उपन्यासकारले विश्व मानचित्र पढ़ाए मैं ‘ओइम्याकोन’ भन्ने मस्को शहरबाट उत्तरी ध्रुवदेखि अझ अधि जाँदा भेटिने एउटा अचम्मको रसियाको गाउँ जहाँ लगभग ५०० जना मानिस बस्छन् भन्ने बताइन्छ ।” पुस्तकमा पूर्ण योञ्जन लेख्नुहुन्छ, ”त्यहाँको तापमान – ७० सेल्सियस बताइन्छ भने त्यहाँका मानिसहरूले जङ्गली घोड़ाको मासु मात्र खाएर बाँच्ने गर्दछन् । हरियो झारपात केही नभएर केवल हिउँ नै हिउँको चड्डान मात्र देखिने ठाउँमा पनि मानिसहरू अनेक प्रकारले बाँच्न सक्नु, विश्व मानवलाई जिउने प्रेरणाको स्त्रोत हो । संसारमा बाँच्न चाहनेहरू जहाँ इच्छा त्यहाँ उपाय भने झैँ हुँदा हुन् भन्ने सन्दर्भ यहाँ उद्धृत गरिएको पाइन्छ । सार्कडिनो सधैं झैँ थामस नदीको बगरमा माछा समाल पुग्छ तर नदीमा अचानक आएको छालले माछाहरू लछेप्रै बाहिर फालिएका भेटे । सार्कडिनोले वरिपरि नजर दौड़ाए कहीं कतै कोही देखिएन । उ जस्तै माछा समात्नेहरू नदीको अर्को किनारतिर व्यस्त थिए । बिना परिश्रम बगरभरि मरेका माछाहरू देखेर उनी खुशी भए । घरमा रोगी पत्नी र छोरी एल्ड्रिनालाई समेत भरपेट खुवाउन सक्ने माछा मरेकोमा उनले ईश्वरलाई धन्यवाद दिए । मरेको माछा बटुलेर आनन्द अनुभव गर्दै घर पुगे । तर केही दिन नबित्दै बिना अनुमति थामस नदीमा माछा मारेर लगेको भन्ने अभियोगमा तिनलाई पाँच वर्षको कठोर कारावास हुन्छ । त्यही कारावासको अवधिमा उनकी बिमारी पत्नी एलिजालाई औषधी दिने मान्छे नभएर बेसहारा भई मृत्यु हुन्छ । छोरी एल्ड्रिनाका केही साथीहरू बाहेक बाबु जस्तो माया गर्ने कोही हुँदैन । विपत्तिमा सार्कडिनोलाई संसारनै शून्य सरह हुन्छ ।”
पुस्तकलाई सिक्किम अकादमीले प्रकाशन गरेको छ । दुई सय ४४ पृष्ठमा फैलिएको पुस्तकको भा रु पाँच सय र ने रु सात सय रुपियाँ रहे