लेखक किरण ढुंगानाको उपन्यास हो ‘धमिलिएको परिवेश’ । ढुंगानाले चेलीबेटी बेचबिखन जस्तो संवेदनशील पक्षलाई सूक्ष्म ढंगबाट पहिचान गरी निराकरण गर्न उपन्यासको उपसंहारमा राज्य, कानुन, लक्षित वर्ग सबैमा सचेत हुन आग्रह गर्नुभएको छ ।
”ढुङ्गानाको साहित्यिक यात्रा आफ्नो विद्यार्थीकालदेखि नै शुरू भएको थियो ।” पुस्तकमा डा. गोबिन्दसिंह रावत लेख्नुहुन्छ, ”क्यानाडा प्रवेशपछि पनि उहाँको लेख्ने बानीले निरन्तरता पाउँदै गएको थियो । कथा, कविता, निबन्ध आदि विधामा निरन्तर कलम चलाउनुभएका ढुङ्गानाको आजको मितिसम्ममा तीनवटा पुस्तकहरू प्रकाशित भएको देखिन्छ । उहाँको पहिलो कृति आत्मसंस्मरणका रूपमा ‘मोन्ट्रियल क्याफे’ सन् २०१५ मा प्रकाशित भएको थियो । यसलाई अनेसासले सन् २०१७ मा उत्कृष्ठ पुस्तकका रुपमा पुरस्कृत गरेको थियो । त्यसपछि उहाँको दोस्रो कृति ‘कमली’ उपन्यास सन् २०१६ प्रकाशित भएको पाइन्छ भने सन् २०१९ मा उहाँको तेस्रो कृति ‘झरेको पात’ उपन्यास प्रकाशित भएको देखिन्छ । क्यानडामा दियालो बोकेर नेपाली साहित्यको उज्यालो पार्न सधैं अग्रपंक्तिमा रहनुभएका किरण ढुंगानाको चौथो साहित्य सन्तान र तेस्रो उपन्यास ‘धमिलिएको परिवेश’ हातमा परेको छ । क्यानडाबाट प्रकाशित हुने पहिलो कृति पनि उपन्यास रहेको देखिन्छ । शोभा भट्टराईको ( ‘अन्त्यहीन अन्त्य’ उपन्यास, २००१ मा प्रकाशित भएको थियो । २००१ देखि शुरु भएको क्यानडामा नेपाली कृतिको प्रकाशनको यात्रामा किरणको उपन्यासले २५ वर्ष पूरा गरेको छ । क्यानडाबाट प्रकाशित हुने यो सातौं उपन्यास हो । सामाजिक परिवेशमा लेखिएको धमिलिएको परिवेशु उपन्यासले व्यक्ति र समाजबीचको द्वन्द्व, स्वार्थका कारण बिग्रँदै गएको सामाजिक सम्बन्ध, र स्पष्ट दिशा नभएको जीवन-परिवेश माथि प्रकाश परेको छ । शीर्षकले नै हाम्रो समाजको अवस्था स्पष्ट नभएको र सामाजिक मूल्य र आदर्शहरू धमिलो बनेको अवस्था उजगार गरेको छ ।”
त्यसैगरी पुस्तकमा भुवन ढुंगाना कोइराला लेख्नुहुन्छ, ”क्यानाडाबाट प्रकाशित पहिलो नेपाली पत्रिका दियालो मार्फत विदेशमा समेत नेपाली भाषा र साहित्यको ज्योति फैलाउने लेखक किरण ढुंगाना आफ्ना गहकिला कृतिहरू ‘मन्ट्रियल क्याफे’, ‘कमली’ र ‘झरेको पात’बाट नेपाली पाठकबीच परिचित भइसकेका छन् । उनको चौथो कृति ‘धमिलिएको परिवेश’ (उपन्यास) मा लेखकले गहिरिएर पश्चिमी नेपाली गाउँघरको कथा व्यथालाई चित्रण गरेका छन् । नेपाली गाउँ घर, समाजमा अझै पनि व्याप्त रहेको चेलीबेटी बेचबिखन जस्तो संवेदनशील पक्षलाई लेखकले सूक्ष्म ढंगबाट पहिचान गरी त्यसको निराकरण गर्न उपन्यासको अन्तिम शीर्षक उपसंहारले दिएको सुझावप्रति राज्य, कानून, लक्षित वर्ग सबै चनाखो र सचेत हुन आग्रह समेत गरेका छन् ।”
पुस्तकलाई शब्दमिडिया प्रा.लि साहित्यपोस्टले प्रकाशन गरेको छ । दुई सय तीन पृष्ठमा फैलिएको पुस्तकको मूल्य सात सय रुपियाँ रहेको छ ।