अ–विधवा – गोविन्द गिरी प्रेरणा
लेखक गोविन्द गिरी प्रेरणाको कथा सङ्ग्रह हो ‘अ–विधवा’ । गोविन्द गिरी प्रेरणाको अ–विधवा भित्र समाजको कठोर मान्यता माथी प्रश्न छ, महिलाको आत्मसम्मान र स्वतन्त्रताको खोज छ ।
”प्रस्तुत कथासङ्ग्रहको सुरुको शीर्षकथा ‘अ-विधवा’कथामा ‘म’ अर्थात् मृदुलाको जीवनका तीनओटा घटनाक्रमसँग सम्बद्ध कथानक छ ।” पुस्तकमा प्रा.डा लक्ष्मणप्रसाद गौतम लेख्नुहुन्छ, ”मृदुलाको सुरुमा जनकसँग विवाह हुनु र जनकको मृत्यु हुनु, त्यसपछि रुद्र सरसँग प्रेम र विवाह हुनु र उनको पनि मृत्यु हुनु तथा पछि मनीषसँग प्रेम हुनु र विवाह गरेर सँगै बस्ने कुरा गर्दैगर्दा मनीषको पनि दुर्घटनामा मृत्यु हुनुजस्ता तीनओटा घटना सन्दर्भलाई संश्लेषित गर्ने काम मृदुलाको चरित्रले गरेकाले यो कथा लामोकथाको संरचनाका दृष्टिले सबल छ । दोस्रो कथा ‘जुनू भाउजू’ मा गोपालको अतीतसँग जोडिएको जुनू भाउजूसँग सन्दर्भित कथा र त्यसलाई वर्तमानसँग उभ्याइएको कथा गरी दुई घटनासन्दर्भ छन् । वर्तमान – अतीत वर्तमानको घटनाशृङ्खला, कथागत व्याप्ति, पात्रका चरित्रको गतिशीलता आदिका कारण यो कथा पनि लामोकथाको संरचनाविधानका दृष्टिले सबल देखिन्छ । गोपालको किशोरकालीन मनोविज्ञानको सशक्त चित्रणले यस कथालाई झन्डै लघुउपन्यासको समकक्षमा उभ्याएको देखिन्छ । ‘भिनाजुको काख’ मनोज, मीरा, समीर र सोफियाको चतुष्कोणात्मक सम्बन्धले व्याप्ति प्राप्त गरेको कथा हो । धेरै दृश्यान्तरहरू भएको यस कथामा नेपाल र अमेरिकाको परिवेशको व्याप्ति छ र अझ विशेषतः अमेरिकाकै व्याप्ति बढी देखिन्छ । पात्रका चरित्रको विविधता र व्याप्ति, ऊहापोहपूर्ण घटना र चरित्र आदिका कारण लामो कथामा हुने सम्पूर्ण अभिलक्षण यस कथामा प्राप्त हुन्छ । यस दृष्टिले प्रस्तुत कथा पनि लामोकथाको शृङ्खलामा प्रभावपूर्ण देखिन्छ । ‘पूर्व प्रेमिकासँग एक साँझ’ यस सङ्ग्रहको चौथो कथा हो । कथाको शीर्षकमा ‘एक साँझ’ पदावली भए पनि कथाले ओगटेको परिवेशगत व्याप्ति भने विस्तृत देखिन्छ । गोपालका जीवनको अतीतसन्दर्भ, छोरोसमेत ठूलै भएकी रूपासँग गोपालको आकर्षण, सम्बन्ध र एउटै पुरुषपात्र गोपालको रूपासँग दुईतीन पटकको पृथक्पृथक् सम्बन्ध आदिका कारण कथानक क्रमिक र व्यतिक्रमिक भएर यस कथाले लामोकथाको स्वरूप प्राप्त गरेको देखिन्छ ।”
पुस्तकलाई इम्प्रिन्ट पब्लिशर्स प्रा.लि.ले बजारमा ल्याएको हो । सात ओटा कथा सङ्ग्रहित पुस्तकको मूल्य पाँच सय ९९ रुपियाँ रहेको छ ।