एउटै मात्र आकाश— सुन्दर
नीलो, कति विशाल !
नदीहरू धेरै, पहाड–पर्वत–मरुभूमि
असङ्ख्य जङ्गलहरू…
तर अन्धा, अहङ्कारी गणदेवताको
हातौडाले
आज बलात्कृत नदी, बलात्कृत कुमारी
प्रकृति ।
तप्त गलित लोहा जस्तो खाऊँ–खाऊँ
गर्ने साइमुम¹,
मरुभूमिले छाएको छ पृथ्वीको
भूगोल र आत्मा ।
(विज्ञानको पछिल्लो
समाचार— वैश्विक तापमान बढ्दैछ यो जाडो मौसममा पनि
हिमनदीहरू पग्लिरहेका छन्
सूर्यहीन ध्रुव क्षेत्रमा ।)
हामीले बिर्सियौँ, रुख–बिरुवामा पनि
जीवन हुन्छ ।
हामीले बिर्सियौँ, रुखले पश्वास
लिन्छ
प्रश्वासमा हामीलाई जीवन
दिन्छ ।
हामी जान्दैनौँ भोलि के हुनेछ, हामी जान्दैनौँ मृत नदी, मेघहीन
श्वेत आकाशले छाती पिटीपिटी
वरुण देवताको ढुङ्गे चरणमा रुनेछ ।
नक्षत्र र नक्षत्रहरूको
बिचमा अचानक तानातान हुनेछ
एक थोपा अक्सिजनको
लागि ।
वैज्ञानिकहरूले अचानक
बिर्सनेछन् जलहीन नदीको नाम
पंक्षीहीन, गीतहीन जङ्गलको बाटो
कार्बन–डाइ–अक्साइडका दुई
अदृश्य अणुका लागि
बेमौसममा रुखहरूको इच्छामृत्यु ।
हाहाकार गर्दै मर्नेछ कविताभन्दा
पनि सुन्दर
चन्द्रमा जस्तै मोहक, कलात्मक यो
दुर्लभ
जीवन ।
¹साइमुम = तातो, सुक्खा, धुलो लादेको हावा ।
मूल असमिया पर्या कविता: रुद्र सिंह मटक
अनुवाद: डा. देवेन सापकोटा