मलाई हेरिरहेका तिमीहरू
यो अनुहारको शान्त मुस्कानलाई केवल सहजताको आवरण नठान ।
यस मुस्कानभित्र समयले बिस्तारै कोरेका अनगिन्ती रातहरू छन्
बोलेर पनि नबोलेका थकाइहरू
टुटेका विश्वासका अवशेषहरू
र अझै नाम नपाएका चर्याइरहेका घाउहरू ।
मानिस बाहिरबाट पूर्ण देखिन्छ
तर भित्र ऊ आफ्नै प्रश्नहरूको भीडमा
निरन्तर अधुरो बाँचिरहेको हुन्छ ।
यो गिलासमा रक्सी होइन समय हो
आफ्नै तौलले पग्लिरहेको ।
उमेरसँगै मानिसले जीवन पिउँछ
अनुभवको तितोपन, गल्तीहरूको अर्थ
र आफूभित्रै हराउँदै गएको मौनताको स्वाद ।
मैले संसारलाई टाढाबाट हेर्न सिकेँ
भीड छ, तर साथ छैन ।
अनुहार छन्, तर स्पर्श छैन
शब्द छन्, तर अर्थ हराएको छ ।
मानिसहरू हिँडिरहेका छन्
तर धेरैजसो केवल उपस्थित छन् जीवित होइनन् ।
ऊ घर बनाउँछ, तर आफ्नै भित्रको स्थान साँघुरिन्छ ।
ऊ उज्यालो किन्छ, तर शान्ति बेच्दछ ।
ऊ सम्बन्धहरू जोड्छ, तर विश्वासहरू क्रमशः टुट्दै जान्छन् ।
अन्तत ऊ बुझ्छ गरिबी सम्पत्तिमा होइन
चेतनाभित्र गहिरो गरी लुकेको हुन्छ ।
म चुप छु भनेर मलाई कमजोर नठान
किनकि केही सत्यहरू आवाजभन्दा पहिले मौनतामा जन्मिन्छन् ।
आवाजले क्षण हल्लाउँछ, तर मौनताले समय बदल्छ ।
मैले मानिसलाई अनुहारले होइन, उसको एक्लोपनले चिन्न थालेँ ।
किनकि आजको संसारमा सबैभन्दा घना भीड त्यही आत्माभित्र हुन्छ
जो बाहिरबाट सबैभन्दा खाली देखिन्छ ।
मानिस मृत्युबाट डराउँछ, तर अझ गहिरो विडम्बना यो हो
ऊ धेरै समयदेखि साँच्चिकै बाँचेकै हुँदैन ।
किनकि बाँच्नु केवल सास होइन
अन्याय देख्दा भित्र कम्पन हुनु हो
कसैको पीडामा मन अस्थिर हुनु हो
र डर हुँदाहुँदै पनि सत्यको छेउमा उभिनु हो ।
प्रविधिले संसार जोड्यो, तर मानिसलाई आफैँबाट टाढा पुर्यायो ।
उसले हजारौँ सम्बन्ध पायो, तर एउटा विश्वासिलो मौन गुमायो ।
अब सम्बन्ध छन्, तर गहिराइ छैन ।
शब्द छन्, तर आत्मा छैन ।
मैले धेरै सफल मानिसहरू देखेँ
जसले संसार जिते, तर आफूलाई हराए ।
त्यसपछि मैले दौडिन छोडेँ ।
किनकि मैले बुझेँ सबैभन्दा छिटो दौडनेहरू पनि
भित्रभित्रै आफूबाट भागिरहेका देखिन्छन् ।
अब म उपदेश दिइरहेको छैन, म केवल एउटा प्रश्न छोड्दै छु
यदि मानिससँग सबै छ, तर ऊ आफैँसँग छैन भने
यदि उज्यालो बढ्दै जाँदा आत्मा अँध्यारो हुँदै जान्छ भने
यदि सभ्यता बढ्दै जाँदा संवेदना घट्दै जान्छ भने
हामी वास्तवमा कहाँ पुगेका छौँ ?
म शान्त छु; किनकि अब मलाई संसार बदल्ने आग्रह छैन
म केवल चेतना जोगाउन चाहन्छु ।
त्यो चेतना, जसले अरूको पीडालाई देखेर मौन बस्दैन
बरु भित्रैबाट कम्पन भएर उठ्छ ।
किनकि अन्त्यमा एउटै सत्य बाँकी रहन्छ
मानिसको नाम समयले मेटाउन सक्छ
तर उसको संवेदना, उसको व्यवहार, उसको मौनता
समयभन्दा लामो बाँचिरहन्छ ।
सायद, मानिसहरूले मेरो अन्त्य सम्झिने छैनन् ।
तर मैले उनीहरूभित्र उठाएको प्रश्न
उनीहरूको आफ्नै मौनतामा सधैँ बाँचिरहनेछ ।