निर्वाचन आयो भन्दै
हावाले पनि टोपी फेर्छ
गाउँको चौतारीमा
वाचा–पत्रको घाम झुल्किन्छ
तर साँझ पर्नासाथ
त्यो घाम सधैँजसो पश्चिममै डुब्छ ।
नेताजीको स्वर
माइकभन्दा ठुलो हुन्छ
वास्तविकताभन्दा ठुलो सपना
र सपनाभन्दा ठुलो आश्वासन
“यो पटक पक्कै विकास”
भनेर उनले
भत्किएको बाटोमै उभिएर
भाषण गर्छन् ।
हिजो जसले
हात मिलाउँदा साबुन खोज्थे
आज तिनै हात
घर–घरका ढोका ढकढक्याउँछन्
नमस्ते यति नम्र कि
देउताको मूर्तिले पनि
लाजले आँखा झुकाओस् ।
झन्डा हल्लिन्छ
रुख, घण्टी, सूर्य, तारा
सबै प्रतीकहरू
आकाशमा ठोक्किन्छन्
तर भुइँमा उभिएको मान्छे
अझै पनि
उही पुरानो छालाको जुत्तामा
पाप्रा झार्दै हिँडिरहेको हुन्छ ।
घोषणापत्र
कागजमा सुनौलो हुन्छ
तर खेतमा पानी चाहिँ
कहिल्यै झर्दैन ।
योजनाहरू
नक्सामा पुल बन्छन्
तर खोल्सामा
बच्चाहरू अझै पनि
घुँडा टेक्दै तर्छन् ।
निर्वाचन भनेको
हाम्रो गाउँमा
दसैँभन्दा ठुलो चाड हो
किनकि त्यतिबेला
मासु नखानेले पनि
वाचा खान पाउँछन्
र वाचा नपचाउनेले
पाँच वर्षसम्म अपच भोग्छन् ।
मतदाता
सबैभन्दा धनी हुन्छन्
मत हाल्ने दिन
उनको औँलाको निलो दाग
राजाको मोहर जस्तो लाग्छ ।
तर भोलिपल्टै
त्यो दाग फिक्का हुँदै जाँदा
उनको मूल्य पनि
बजारमा घट्दै जान्छ ।
सडकमा जुलुस
भित्तामा पोस्टर
आकाशमा हेलिकोप्टर
तर अस्पतालमा
औषधि छैन
विद्यालयमा
कुर्सी छैन
तर भाषणमा
भविष्यको पाँचतारे सहर
पहिल्यै बनिसक्छ ।
निर्वाचनको बेला
शत्रुहरू पनि
मुस्कान साटासाट गर्छन्
र परिणाम आएपछि
मुस्कान फेरि
मुट्ठीमा बदलिन्छ।
हामी भने
हरेक पटक
आशाको नयाँ झोला बोकेर
मतदान केन्द्रतिर जान्छौँ
र फर्किँदा
त्यही पुरानो प्रश्न
काँधमा टाँसेर आउँछौँ
“यसपालि त केही होला नि?”
निर्वाचन
सिर्फ मत हाल्ने दिन होइन
यो हाम्रो स्मृतिभ्रंशको पर्व हो
जहाँ हामी
हिजोका पीडा बिर्सेर
भोलिका सपनामा
फेरि एक पटक
हस्ताक्षर गर्छौँ ।
तर पनि
यो व्यङ्ग्य मात्र होइन
किनकि
हामी हाँस्दै–हाँस्दै
रुँदै पनि छौँ।
र सायद
कुनै दिन
मतपत्रको सानो कागजले
साँचो परिवर्तनको ढोका खोल्ला भन्ने
बालसुलभ विश्वासमा
हामी अझै जीवित छौँ।
निर्वाचन
उम्मेदवारको उत्सव,
नेताको परीक्षा
र जनताको
अनन्त धैर्यको महाकाव्य।