अझै पनि सपना जस्तै लाग्छ

आज बाबा हामीबाट टाढिनुभएको ठीक एक वर्ष पूरा भयो । पात्रोका पानाहरू फेरिए, ऋतुहरू बदलिए, समय निरन्तर अगाडि बढिरह्यो । तर मेरो मन भने अझै पनि त्यही दिनमा अडिएको छ—जुन दिन बाबा तपाईंले यस संसारलाई बिदाइ भन्नुभयो । आज पनि कहिलेकाहीँ लाग्छ, यो सबै एउटा नराम्रो सपना मात्र हो, र एक दिन तपाईं पहिलेझैँ ढोका खोल्दै घरभित्र पस्नुहुनेछ ।

बाबा ! तपाईंको अनुपस्थितिले घरलाई मौन बनाइदिएको छ । पहिले तपाईंको हाँसोले गुञ्जिने आँगन अहिले सम्झनाहरूले मात्र भरिएको छ । तपाईंको आवाज अब कानले सुन्दैन, तर हृदयले हरेक दिन सुन्छ । तपाईंका शब्दहरू, तपाईंका स्नेहिल नजरहरू र तपाईंका साना–साना सम्झाइहरू आज पनि मेरो जीवनको उज्यालो बनेर साथ दिइरहेका छन् ।तपाईंले आफूका रहरहरूलाई थाती राखेर हाम्रो भविष्य सजाउनुभयो । आफ्ना पीडाहरू मुस्कानभित्र लुकाएर हामीलाई खुशी दिनुभयो । आज तपाईंको त्याग सम्झँदा हृदय गर्वले भरिन्छ, तर त्यही क्षण सम्झेर आँखाहरू आफैँ रसाउँछन् । तपाईंले दिनुभएको माया कुनै पुस्तकमा लेख्न सकिँदैन, कुनै शब्दले त्यसको गहिराइ मापन गर्न सक्दैन ।

मनले तपाईंलाई गुमाएको सत्यसँग पूर्ण रूपमा सम्झौता गर्न सकेको छैन । भीडमा पनि तपाईंको अनुहार खोजिरहन्छु । कुनै खुशीको क्षण आउँदा सबैभन्दा पहिले तपाईंलाई सुनाउन मन लाग्छ, अनि तुरुन्तै सम्झिन्छु—अब ती शब्दहरू हावामै हराउनेछन् । त्यो अनुभूति शब्दभन्दा धेरै गहिरो छ ।

भन्छन् – समयले सबै घाउ निको पार्छ । तर मलाई लाग्छ, केही घाउ निको हुँदैनन्; तिनीसँग बाँच्न मात्र सिकिन्छ । तपाईंको अभाव पनि त्यस्तै एउटा मौन पीडा बनेर मेरो जीवनसँगै हिँडिरहेको छ । तर यही पीडाभित्र तपाईंको माया, तपाईंको शिक्षा र तपाईंले देखाउनुभएको जीवनको बाटो पनि सधैं जीवित रहनेछ । बाबा, तपाईं मेरो आँखाबाट ओझेल हुनुभएको होला, तर मेरो हृदयबाट कहिल्यै टाढा हुन सक्नुहुन्न । तपाईंको सम्झना मेरो प्रत्येक सासमा, प्रत्येक सफलतामा र प्रत्येक प्रार्थनामा बाँचिरहनेछ । तपाईंलाई फेरि एक पटक ‘बाबा’ भनेर बोलाउन नपाउने पीडा जीवनभर रहनेछ, तर तपाईंको सन्तान हुनु मेरो सबैभन्दा ठूलो गर्व सधैं रहनेछ । जहाँ भए पनि, शान्तिमा रहनुहोस् बाबा ! तपाईंको माया नै मेरो जीवनको सबैभन्दा अमूल्य सम्पत्ति हो, र तपाईंको सम्झना मेरो हृदयको सबैभन्दा पवित्र कुनामा सधैं उज्यालो बनिरहनेछ ।

आज पनि त्यो अन्तिम कुराकानी बारम्बार सम्झिन्छु । बाबालाई भनेको थिएँ, "बाबा, म दशैंमा घर आउँछु ।" बाबा मुस्कुराउँदै भन्नुभएको थियो, "अहिले किन? पछि अलि लामो बस्ने गरी बिदा मिलाएर आऊ न ।"त्यो बेला उहाँका ती शब्दहरूमा माया मात्र देखेको थिएँ । कहाँ थाहा थियो, ती शब्दहरू नै उहाँसँगका मेरा अन्तिम शब्दहरूमध्ये पर्नेछन् ।आज सोच्दा मन भक्कानिन्छ । काश, त्यतिबेला सबै कुरा थाहा भएको भए, म कुनै बिदा कुर्दिनथेँ । म त्यही बेला घर दौडिएर आउँथे, तपाईंसँग केही दिन होइन, केही घण्टा भए पनि बिताउँथेँ । तपाईंलाई अँगालो हालेर मनभरि कुरा गर्थेँ । तर जीवनले ‘काश’ भन्ने अवसर मात्र छोड्यो, समय फर्किने मौका कहिल्यै दिएन ।आज पनि जब दशैं नजिकिन्छ, तपाईंका ती शब्दहरू कानमा गुञ्जिन्छन्—"पछि अलि लामो बस्ने गरी आऊ न ।" विडम्बना त यही भयो, बाबा… मैले लामो बिदा मिलाउन खोजिरहेँ, तर तपाईंले भने सधैंका लागि बिदा लिनुभयो ।

थाहा छ, मलाई त समय सधैं उस्तै रहन्छ, तपाईं सधैं साथमै हुनुहुन्छ र हाम्रो सानो संसार कहिल्यै भत्किँदैन भन्ने विश्वास थियो ।

तर बिहान करिब ८ बजे फोन आएको थियो—“तपाईंका बाबा अब रहनु भएन ।”

त्यो एउटा वाक्यले मेरो सम्पूर्ण संसार एकैछिनमा रोकिदियो । समय चलिरहेको थियो, बाहिरको जीवन उस्तै थियो, तर भित्रभित्रै म पहिलो पटक पूर्ण रूपमा टुटेकी थिएँ । त्यो क्षण मसँग न शब्द थिए, न आँसु रोक्ने शक्ति, न त सत्यलाई स्वीकार्ने साहस ।जीवनमा पहिलो पटक मैले यति गहिरो चिसो महसुस गरेँ—जसले भित्रसम्म जमाइदियो । मनले पटक–पटक सोध्यो, “यो सत्य हो त ?” तर जवाफ नआउने मौनताले मात्र वरिपरि घेरिरह्यो ।त्यो दिनपछि समय अगाडि बढेको छ, तर मेरो मन भने अझै पनि त्यही बिहानको ८ बजेमै अडिएको छ । फोनको घण्टी अझै पनि कहिलेकाहीँ डर लाग्छ, किनकि त्यो आवाजले एकैछिनमा संसार बदलिदिन्छ भन्ने सम्झना अझै ताजा छ ।

त्यो खबर सुनेपछि म रोएँ पनि, तर आँसु पनि पूरा आउन सकेनन् । शरीरभित्र केही भाँचिएझैँ भयो, तर बाहिर केही देखाउन सकिनँ । न बोल्न सकेँ, न केही गर्न सक्ने अवस्था नै बाँकी रह्यो ।म बसिरहेँ… ढुङ्गा जस्तै ।

बाबा, तपाईंको बिदाइको खबरले मलाई रुन पनि दिएन… केवल भित्रैदेखि चुपचाप भत्किन सिकायो । सबैजना कराइरहेका थिए—“छोरी, अब आउ… बाबालाई अन्तिम पटक हेर ।” तर ती आवाजहरू अन्त कतैबाट आइरहेको थियो । कतै टाढाबाट । किनकि म त्यहाँ म थिइनँ । कतै शून्यमा बिलाइएकी थिएँ ।

त्यो बेला म विदेशमा थिएँ… र यही एउटा दूरी नै आजसम्म पनि मेरो सबैभन्दा ठूलो असहायता बनेर बसेको छ । कसरी त्यो सबै सहन सकियो होला भन्ने कुरा आज पनि आफैँलाई बुझाउन सक्दिनँ । कहिलेकाहीँ त लाग्छ—त्यो दिन मैले सहिनँ, बस कुनै तरिकाले पार भएर गएँ । त्यसपछि घरबाट फोन आउन थाल्यो… र हरेक पटक फोन बज्दा म तर्सिन थालें । त्यो घण्टी अब सामान्य घण्टी रहेन—त्यो डरको संकेत जस्तै बनिसकेको थियो ।म भाग्न खोज्थेँ तर कतै जान सक्दिनथेँ । सुन्न पनि चाहन्नथेँ तर रोक्न पनि सक्दिनथेँ । अनि जब सत्य सुन्थेँ, म भित्रैदेखि भत्किन्थेँ—तर बाहिर भने केही पनि देखाउन सक्दिनथेँ । आज पनि सोच्दा लाग्छ, त्यो समय मैले बाँचिरहेकी थिइनँ… केवल समयले मलाई घिसारिरहेको थियो । दूरीले दु:ख कम गरेन, बरु अझ गहिरो बनायो—किनकि अन्तिम पलमा म उहाँको साथमा हुन सकिनँ ।बाबा, त्यो खबर विदेशको कुनै कोठामा बसेर सुन्नुपर्दा, मैले पहिलो पटक महसुस गरेँ—दूरी केवल ठाउँको होइन रहेछ, यो त मनलाई चिर्ने सबैभन्दा गहिरो खालीपन रहेछ ।

घरबाट लगातार फोन आइरहेको थियो—“के गर्ने ?”, “कहिले सम्म आइपुग्छौ ?”—तर मसँग दिन सक्ने कुनै उत्तर थिएन । न समय रोक्न सकिन्थ्यो, न त्यो सत्यलाई बदल्न सकिन्थ्यो । म बीचमा अड्किएकी थिएँ—एकातिर घरको प्रतीक्षा, अर्कोतिर मेरो भित्रको टुटाइ । त्यो बेला म कुनै निर्णय गर्न सक्ने अवस्थामा थिइनँ ।

स्क्रिनमा देखिएको दृश्य आज पनि आँखाबाट हट्दैन । अस्पतालको बेडमा शान्त भएर राखिएको तपाईंको शरीर… अनुहारमा कुनै पीडा थिएन, कुनै गुनासो थिएन—उल्टै एउटा अनौठो शान्ति थियो, जसलाई शब्दले व्याख्या गर्न सकिँदैन । त्यो अनुहार उज्यालो थियो, लगभग दिव्य जस्तो । मानौँ कुनै थकाइ सकिएर गहिरो विश्राममा हुनुहुन्छ ।तर मेरो भित्र भने त्यसै क्षण केही टुट्यो । मनमा एउटै प्रश्न घुमिरह्यो—यस्तो जीवनले भरिएको, यति उज्यालो अनुहार भएको मान्छे कसरी यसरी चुपचाप टाढा जान सक्नुहुन्छ ?

बाबा, त्यो यात्रा मेरो जीवनको अर्को मोड थियो—जहाँ म पहिलो पटक पीडासँगै कर्तव्य बोकेर हिँड्न सिकेँ ।त्यो एक्लो यात्रा… शब्दले कहिल्यै पूरै समेट्न नसक्ने एउटा गहिरो पीडा थियो ।विमान चढेपछि बाहिरको संसार झन् टाढा हुँदै गयो, तर भित्रको पीडा भने झन् नजिक, झन् भारी हुँदै गयो । सिटमा बसिरहेकी थिएँ, तर मन कतै बस्नै सकेको थिएन । आँखा बन्द गर्दा पनि बाबाको अनुहार आउँथ्यो, खोले पनि त्यही दृश्य ।

पूरै विमानभित्र मानिस आफ्नै संसारमा थिए—कोही कुरा गर्दै, कोही निदाउँदै—तर म भने चुपचाप रोइरहेकी थिएँ । आँसु रोक्ने कुनै प्रयास नै गर्न सकिनँ । रोक्न खोजे पनि रोकिँदैनथ्यो, मानौँ आँसुले पनि अब कुनै सीमा मान्न छोडिसकेको थियो ।त्यो उडान मेरो लागि आकाशमा उडान थिएन… त्यो त भित्रभित्रै भत्किँदै गरेको मन लिएर गरिएको यात्रा थियो । हरेक मिनेट लामो लाग्थ्यो, हरेक सेकेन्डले पीडालाई अझ गहिरो बनाइरहेको थियो ।कहिलेकाहीँ झ्यालबाट बाहिर हेर्थेँ—बादलहरू देखिन्थे, शान्त, सफा… तर मेरो भित्र भने आँधी चलिरहेको थियो । त्यो उडान मेरो लागि गन्तव्यतिरको यात्रा थिएन… त्यो त तपाईंलाई सधैंका लागि अलि नजिक महसुस गर्ने, तर सधैंका लागि टाढा बनाउने सबैभन्दा भारी यात्रा थियो ।

हरेक पटक घर आउँदा एयरपोर्टमा आमा–बाबाको अनुहार देखिन्थ्यो—टाढैबाट हात हल्लाउँदै, आँखा भरिएको खुसी लिएर प्रतीक्षा गरिरहनुभएको हुन्थ्यो । त्यो दृश्य नै मेरो लागि घर फर्किनुको सबैभन्दा ठूलो सुख थियो । तर यस पटक… कोही थिएन । आँखाले भीडभित्र खोजिरह्यो, तर जसलाई खोजिरहेको थिएँ, तपाईं त्यहाँ हुनुहुन्थेनन् । त्यो क्षण मभित्र एउटा अनौठो सुनसान फैलियो—जसलाई शब्दले सजिलै समेट्न सकिँदैन । पहिले घर फर्किनु भनेको खुशीको यात्रा हुन्थ्यो ।

बाबा, ती १३ दिनले मलाई बाँच्न त सिकायो… तर पहिले जस्तो महसुस गर्न भने कहिल्यै फर्काएन । ती दिनपछि म उही पहिलेकी म रहिनँ ।घरभित्रको मौनताले मलाई बिस्तारै परिवर्तन गरिदियो । पहिले जसरी सानो-सानो कुरामा रमाउने, हाँस्ने, केही चाहना राख्ने मन थियो—त्यो सबै कहींकतै बन्द हुँदै गएको जस्तो लाग्यो । मानौँ भित्रको कुनै उज्यालो बत्ती एक–एक गर्दै निभ्दै गयो । अब न केही इच्छा बाँकी थियो, न कुनै रहर । हाँसो पनि टाढाको कुरा जस्तो लाग्थ्यो । मनमा कुनै योजना थिएन, कुनै सपना थिएन—केवल एउटा भारी थकान थियो, जसले भित्रभित्रै सबै कुरा चुपचाप ढाकिरहेको थियो ।घर उस्तै थियो, तर म बदलिएकी थिएँ ।

आफैंलाई नै प्रश्न गर्थेँ—“अब म किन बाँचिरहेकी छु ?” तर त्यस प्रश्नको उत्तर पनि थिएन, केवल मौनता थियो ।शायद शोकले मानिसलाई एकैचोटि भत्काउँदैन, बिस्तारै बिस्तारै भित्रको सबै कुरा खोस्छ ।

अहिलेसम्म पनि लाग्छ – म अझै पनि कुनै लामो सपनाभित्र छु । बिहान आँखा खोल्दा सबै ठीक हुनेछ, तपाईंको आवाज फेरि सुनिनेछ, र त्यो सबै केवल डर लाग्दो सपना थियो भन्ने प्रमाण मिल्नेछ । तर प्रत्येक दिन यथार्थले फेरि सम्झाइदिन्छ—यो सपना होइन रहेछ । एक वर्ष बितिसक्दा पनि त्यो खालीपन उस्तै छ । न कम भएको छ, न बानी परेको छ । केवल म त्यससँग बाँच्न सिकिरहेकी छु, चुपचाप, भित्रभित्रै । बाबा, तपाईं बिना बितेका यी दिनहरूले मलाई जीवन चल्न सक्छ भनेर त सिकाए… तर जीवन ‘पहिले जस्तो’ कहिल्यै हुँदैन रहेछ भन्ने कुरा पनि बुझाइदिए ।कहिलेकाहीँ मनभित्र एउटा सानो चाहना उठ्छ—तपाईं सपना भएर एकछिन भए पनि आउनुभएको भए हुन्थ्यो जस्तो । केही कुरा भन्न पाइयोस्, केही कुरा सुन्न पाइयोस्, अनि एकछिनको लागि भए पनि त्यो पुरानो संसार फेरि फर्किए जस्तो महसुस होस् । तर त्यही क्षण फेरि मन आफैं रोक्छ—किनकि अब म यथार्थसँग जिउन सिक्दैछु, चाहे त्यो कति नै कठोर किन नहोस् । विश्वास गर्न खोज्दा पनि मनले स्वीकार गर्न मान्दैन, र विश्वास नगर्दा पनि त्यो खालीपन हराउँदैन ।सायद यही नै शोकको सबैभन्दा गहिरो रूप हो—जहाँ मनले चाहन्छ, तर स्वीकार गर्न सक्दैन । जहाँ सम्झना छ, तर भेट छैन । जहाँ माया अझै जिउँदो छ, तर संवाद सकिएको छ ।

कहिलेकाहीँ लाग्छ, सपना पनि एउटा सानो राहत हुन सक्थ्यो… तर मन त्यहाँसम्म पनि पुग्न सक्दैन । किनकि म आफैंलाई सम्झाइरहेकी हुन्छु—उहाँ अब सपना होइन, सम्झना हुनुहुन्छ ।

बाबा, तपाईं आउनुहुन्न भन्ने कुरा बुझ्दा पनि मनले कहिलेकाहीँ चाहना गर्न छोड्दैन… र सायद त्यही चाहना नै मभित्र बाँकी रहेको सबैभन्दा मानवीय कुरा हो ।