साहित्यपोस्ट
नेपाली भाषा र साहित्यको सम्पूर्ण पत्रिका

साताका पुस्तक : ‘मायाका मसिना अक्षर’देखि ‘नचिनेको मान्छेसँग जाँदिनँ’सम्म

Chovar Blues Mobile Size

‘साताका पुस्तक’ स्तम्भअन्तर्गत नयाँ तथा पुराना कृतिहरुलाई समेट्दै कृति तथा स्रष्टालाई साहित्यका पाठकसम्म पुर्याउने हाम्रो उदेश्य हो । अगामी दिनमा पाठक तथा स्रष्टाहरुको सहयोगले यस स्तम्भलाई थप सशक्त रुपमा अगाडि बढाउन सकिने विश्वास लिएका छौँ ।

यसैक्रममा ‘साताका पुस्तक’मा यो साता छ पुस्तक । ‘मायाका मसिना अक्षर’देखि ‘नचिनेको मान्छेसँग जाँदिनँसम्म; पुस्तककाे छाेटाे परिचयसहित ।

=======

१. सम्झनामा तारानाथ शर्मा

साहित्यकार कृष्ण प्रसाईंको सम्पादनमा प्रकाशनमा आएको संस्मरण र समवेदना सँगालो हो, सम्झनामा तारानाथ शर्मा । कृष्ण धरावासीको “तारा थिए, तारै भएर रहे: तारानाथ” र्शीषकमा भूमिका सङ्ग्रहित यो कृतिमा शर्माकी श्रीमती शान्ता शर्माको “फर्केर हेर्दा: जीवनसाथीको स्मृतिलोकबाट” शीर्षकको संस्मरणका साथै विभिन्न व्यक्तिहरुका समवेदन सन्देश र तारानाथ शर्माले सम्पादक प्रसाईंलाई विभिन्न समयमा लेखेका हस्तलिखित पत्रहरुसमेत सङ्ग्रहित छन् ।

sagarmani mobile size

”जब हामी नेपाली समालोचनातिर चिहाउन थाल्छौं, त्यहाँ सारै थोरै अनुहारहरु देखिन थाल्छन् ।”, पुस्तकको भूमिकामा कृष्ण धरावासी लेख्छन्, “थोरै अनुहारमा पनि झन थोरै अनुहार देखिन्छन् जसले नेपाली समालोचनाको यात्रालाई स्वादिलो बनाए । त्यस्ता केही नामहरुमा हामी टाढैबाट गुञ्जिरहेको नाम सुन्छौं डा. तारानाथ शर्मा अर्थात ताना सर्मा ।”

पुस्तकलाई जरा फाउण्डेशनले प्रकाशनमा ल्याएको हो । १ सय १६ पृष्ठमा फैलिएको कृतिको मूल्य २ सय रुपियाँ रहेको छ ।

 

२. मायाका मसिना अक्षर – सुरेश बडाल

युवापुस्ताका लोकप्रिय लेखक सुशेर बडालको नवीनतम् उपन्यास हो, मायाका मसिना अक्षर । आकर्षण र प्रेम, सही र गलत, नैतिकता र व्यावहारिकता अनि भ्रम र प्रेमको मझधारमा बग्ने ‘मायाका मसिना अक्षर’ले पाठकलाई आफ्नै प्रेमको आत्मसमीक्षा गर्न बाध्य पार्छ ।

मान्छेले गल्ती गर्छ र त्यसलाई स्विकार्छ भने त्यो जति उपयोगी शिक्षा अरु हुँदैन, यस मानेमा यो नायकको कथा होइन, जो सबैलाई पराजित गर्छ । यो त खलनायकको कथा हो, जो आफ्नै अपरिपक्वतालाई जित्छ । लेखनमा रूचि भएको दिवस र काठमाडौंमा सङ्घर्ष गरिरहेकी रुबाबीच फेसबुकबाट सुरू भएको सम्बन्ध जिस्किँदा जिस्किँदै मायामा परिणत हुन्छ । माया गहिरिँदै जाँदा रुबालाई लाग्छ, दिवससँग उसले आफ्नो विगत कोट्याउनुपर्छ । तर रुबालाई के थाहा, त्यसरी इमानदारीपूर्वक खोतलिएको विगत नै कुनै दिन दिवसका लागि टाढिने बहाना बन्ला भनेर । रूपमा बहाना जेसुकै होस्, सारमा त महत्त्वाकाङ्क्षा र धोका नै हुन्छ दूरीको कारण । रुबाको जीवनबाट टाढिँदै गर्दा दिवस यस्तो गम्भीर मोडमा पुग्छ, जहाँ उसले साँचो प्रेम सतहमा होइन, हृदयको गहिराइमा भेटिन्छ भन्ने महसुस गर्छ ।

फुड माइक्रोबायोलोजीमा स्नातकोत्तर सुरेश बडाल परम्परागत नेपाली खानेकुरामा शोधअनुसन्धान र शिक्षण गर्छन् । युवा केन्द्रित विषयमा लेख्न रूचाउने उनका विभिन्न पत्रपत्रिका तथा अनलाइन पोर्टलमा कविता, कथा, निबन्धलगायत रचना प्रकाशित छन् । कथासङ्ग्रह ‘रहर’ प्रकाशन गरिसकेका उनको ‘मायाका मसिना अक्षर’ पहिलो उपन्यास हो ।

 

३. अँध्यारोको अगुल्टो – जगन्नाथ दाहाल

जगन्नाथ दाहालकृत गजलसङ्ग्रह हो, अँध्यारोको अगुल्टो । सङ्ग्रहित बहरमा लेखिएका गजलहरुमा स्वाभाविक भाषाको प्रयोग छ । रुमानी प्रेम, मायालुको न्यानो स्पर्शको वर्णन गरिएको शृङ्गार, सामाजिक बेथितिप्रतिको रोष, शासकीय दासताबाट उन्मुक्तिको चाहना, माटोको माया, स्वदेशको प्रकृति, संस्कृति तथा बन्धुबान्धवको सान्निध्य सङ्ग्रहित गजलका विषयवस्तु हुन् ।

“जगन्नाथ दाहाल गजलमा समर्पित स्रष्टा हुन् । कल्पनाको तीव्रता, भावको सघनता हुँदाहुँदै पनि केही गजलहरुले परिष्कारको अपेक्षा गरेका छन् ।”, पुस्तकको भूमिकामा प्रभाती किरण लेख्छन्, “प्रस्तुति गजलको विशिष्टता हो । प्रस्तुतिले गजललाई बलियो बनाउँछ । गजललाई बहरमा प्रस्तुत गरे पनि वा अन्य लयमा प्रस्तुत गरे पनि प्रस्तुतिमा स्वाभाविकताले भने उच्च मूल्य राख्छ ।”

पुस्तकलाई भुँडीपुराण प्रकाशन गृहले बजारमा ल्याएको हो । १ सय पृष्ठमा फैलिएको कृतिको मूल्य १ सय ५० रुपियाँ रहेको छ ।

 

४. पहिरो सँगसँगै – विष्णुबहादुर सिंह

कवि विष्णुबहादुर सिंहको बुसोकुसेकिका सङ्ग्रह हो, पहिरो सँगसँगै । सिंहको यो कृति बुसोकुसेकिका तर्फको पहिलो र समग्रमा बत्तीसौँ कृति हो । नेपाली सन्दर्भमा नयाँ विधाको यस कृतिभित्र समसामयिक विषयमाथि तीव्र व्यङ्ग्यचेत र प्रतीकात्मक अभिव्यक्ति पाउन सकिन्छ ।

नेपाली भाषामा विभिन्न कालमा विविध संरचनामा जापानी शैलीका कविताहरु लेखिएका छन् । त्यसमध्ये नेपाली साहित्यमा हाइकुले अग्रगामी छलाङ मारेको छ भने अन्य संरचनाहरु हाइकुलाई पछ्याइरहेका छन् । बुसोकुसेकिका पनि कविताका विविध संरचनामध्ये जापानी शैलीमा लेखिने कविता हो । जापानी साहित्यमा प्राय: निश्चित अक्षर संरचनामा बाँधिएर कविता लेखिन्छ । सोहीअनुरुप कुसोकुसेकिका ३८ अक्षर र ६ हरफमा बाँधिएर लेख्ने गरिन्छ, जसको पहिला हरफमा ५, दोस्रो हरफमा ७, तेस्रो हरफमा ५ तथा चौथो, पाँचौँ र छैटौँ हरफमा ७–७ अक्षर रहन्छन् ।

पुस्तकलाई कवि सिंह आफैंले प्रकाशनमा ल्याएका हुन् । ७१ पृष्ठमा फैलिएको कृतिको मूल्य १ सय ५० रुपियाँ रहेको छ ।

 

५. अस्कीकृत रहर – खगेन्द्र गिरि कोपिला

खगेन्द्र गिरि कोपिलाकृति मुक्तकसङ्ग्रह हो, अस्वीकृत रहर । कोपिला मूलत: गजल, मुक्तक, नियात्रा र समीक्षा विधामा कलम चलाउँछन् । यसअघि नौवटा कृति प्रकाशनमा ल्याइसकेका कोपिलाको यो तेस्रो मुक्तक विधाको कृति हो । कोपिलाका रचनाहरुमा देशप्रेम, मानवतावादी चेत, जीवनप्रतिको प्रतिबद्धता, प्रेम र सुखद् भविष्यप्रतिको अनुरागका भावहरु समेटिएका हुन्छन् ।

“जीवनमा कतिपय कुराहरु अनायासै हुने गर्छन् । सिर्जना हुने काम जहिले पनि अनायास वा अप्रत्यासित ढङ्गले नै हुने गर्छ मबाट ।”, मन्तव्यअन्तर्गत पुस्तकमा कोपिला लेख्छन्, “यी मुक्तक पनि कुनै योजना र कुनै तयारीबिना नसोची, नसम्झीकनै लेखिएका हुन् । अनायास मनभित्र उर्लेर आउने छालहरुलाई अक्षरमा अनुवाद गर्ने वातावरण जतिखेर बन्यो उतिखेरै यी मुक्तक लेखिएका हुन् । मबाट यसरी लेखाइरहने अवस्था, वातावरण, व्यक्ति र प्रभावप्रति म जहिले पनि अनुगृहित हुने गर्छु ।”

पुस्तकलाई सर्वदा साहित्य सङ्गमले प्रकाशनमा ल्याएको हो । ९६ थान मुक्तक सङ्ग्रहित कृतिको मूल्य १ सय रुपियाँ रहेको छ ।

 

६. नचिनेको मान्छेसँग जाँदिनँ

अपरिचित मान्छेलाई विश्वास गर्नु हुँदैन भन्ने चेतना जगाउने बाल चित्रपुस्तक हो, ‘नचिनेको मान्छेसँग जाँदिनँ’ । चित्रकथाकी लेखक डाग्मा ग्याइस्लर हुन् । यो कथामा उनी आफैँले चित्र बनाएकी छन् । जर्मनी लेखक ग्याइस्लरको यो कथालाई नेपालीमा कथालयकी कार्यकारी अधिकृत सुनिती अमात्यले अनुवाद गरेकी हुन् ।

यो साराको कथा हो । उनलाई आमाबाबाले चिनेका मान्छेको मात्रै विश्वास गर्नु भनेका हुन्छन् । एक दिन स्कुल छुट्टी भएपछि उनी कसैको पर्खाइमा हुन्छिन् । विभिन्न महिला/पुरुषहरू सारालाई ‘आऊ म घर पुर्याइदिन्छु’ भनेर आग्रह गर्छन् तर उनी मान्दिनन् । छिमेककै काकीसँग पनि उनी जान मान्दिनन् । बरु भिजेरै बस्छिन् । किनभने साराका आमाबाबाले केही मानिसको सूची बनाएका छन् । सूचीमा भएका मानिसले मात्रै सारालाई स्कुल छुट्टी भएपछि घर लिएर जान सक्छन् । उनलाई फकाउने मानिसहरूबारे साराको मनमा के खेल्छ ? के सारालाई लिन सूचीमा भएकै मान्छे आउलान् कि ? यस्तै जिज्ञासाले भरिएको तथा सूचनामूलक कथा निकै रोचक छ । बालबालिकामा आत्मविश्वास जगाउनुका साथै यो कथाले बालमनोविज्ञानलाई पनि कलात्मक ढंगले समेटेको छ ।

लेखक तथा चित्रकार ग्याइस्लरको जन्म १९५८ मा भएको हो । १९८४ मा स्नातक सकेर उनले विभिन्न प्रकाशन गृहमा ग्राफिक डिजाइननिङ र चित्रकारको रूपमा काम गरिन् । १९८७ मा आफ्नो पहिलो बाल पुस्तकमा चित्र बनाएकी उनी हालसम्म बाल पुस्तकका साथै कमिकमा पनि चित्रकारका रूपमा सक्रिय छिन् । चित्रकथालाई कथालय इन्कले प्रकाशन गरेको हो ।

प्रतिक्रिया
Loading...