आर. मानन्धर (ई. १९६६) विशेषतः दर्शनलाई विषयवस्तु बनाएर लेख्ने कविको रूपमा परिचित छन् । उनका पुस्तकहरू नेपालभाषामा ‘कुलांया थिया’, नेपालीमा ‘क्षितिजको स्पर्श’ र अंग्रेजी ‘कन्सियस लीडरशिपः अ जर्नी विथइन’ प्रकाशित छन् । उनी द हिमालयन टाइम्स अङ्ग्रेजी दैनिकमा लामो समयसम्म स्तम्भकार रहिसकेका छन् । नेपाली तथा अङ्ग्रेजीमा उत्तिकै कलम चलाए तापनि उनी मुख्यतः नेपालभाषाका लेखक हुन् ।

प्रेमको साम्यवाद

आर. मानन्धर

यो शब्दै शब्दको
हल्लै हल्लाको
झगडै झगडाको
देश छोडेर
जाऔं हामी
प्रेम सहरमा
मौन सहरमा
जहाँ छैन शब्द
छैन भाषा
छैन बोली
छैन आवाजैतक पनि

जाऔँ हामी
प्रेमको त्यो साम्यवादी राज्यमा
जहाँ हराउँछ म
हराउँछ तिमी
हराउँछन् सबै
नाम, सर्वनामहरू

हराउँछन् विशेषण
ठूलो र सानो
उँच र नीच
धनी र गरीब

हराउँछ कर्ता
हराउँछ कर्म
हराउँछ क्रिया
हराउँछन् लिंगहरू
न कोही भाले रहन्छ
न पोथी

त्यसैले त प्रेमको राज्यमा
सम्भव नै हुँदैन
थिचोमिचो
अन्याय, शोषण
असमानता

त्यहाँ त सबै
उत्तिकै निमग्न रहन्छन्
न धेरै, न थोरै
पाउँछन् सबैले बराबर
जसले जत्ति लिए पनि नसकिने
व्याकरणविहीन
प्रेमको आनन्दको
बराबर समभोग
सम्भोग
सम्भोग !

मतिनाया साम्यवाद

 आर. मानन्धर

थ्व खँग्वः जकया देसं
हल्लै हल्लाया देसं
ल्वापुख्यापुया देसं
तापाक्क वनेनु
उगु देसय्
मतिनाया देसय्
गन मदु खँग्वः
मदु भाय्
मदु बोली
मदु सः हे तक नं

वनेनु झी
मतिनाया साम्यवादी देसय्
गन तनी जि
तनी छ
तनी फुकं
नाम, सर्वनामत

तनी विशेषण
तःधं व चीधं
च्वय् व क्वय्
तःमि व चीमि

तनी कर्ता
तनी कर्म
तनी लिंग
न अन सुं भाले दइ
न पोथी

मतिनाया राज्यय्
सम्भव हे जुइमखु
अन्याय, अत्याचार
शोषण, दमन

अन ला फुकसितं
उतिग्यंक दयाच्वनी
मतिना
फुकं उतिग्यंक दुनाच्वनी
मतिनाय्

सकसितं बराबर थयाच्वनी
न्ह्याम्हसिनं न्ह्याक्व काःसां मफुइगु
प्रेम–सुखया
बराबर समभोग
सम्भोग
सम्भोग !

श्रोतः ‘नःलि’ साहित्यिक मासिक (वर्ष १६, अंक १२, थिंला/पोहेला ११४२)