साहित्यपोस्ट
नेपाली भाषा र साहित्यको सम्पूर्ण पत्रिका
Browsing Tag

नवीन पौड्याल

छविलाल उपाध्यायको ‘उषा-अनिरूद्ध’ महाकाव्यको समीक्षात्मक अध्ययन

आमुख – साहित्यमा महाकाव्य लेखन सबैभन्दा गरिमामय, उच्चकोटीको मानिन्छ। अहिले पनि महाकाव्य यदाकदा लेखिने गरेका पाइन्छ। भारतमा पनि नेपाली महाकाव्य लेखिएका छन्। महाकाव्यमा विशाल कथावस्तु, छन्द-अलङ्कारयुक्त उच्च र भव्य भाषा-शैली हुने गरेको…

गीत अध्ययनको कोसेढुङ्गो ‘बिर्सनै नसकिने हाम्रा गीत-सङ्गीतका पदचापहरू’

जे. के. बराइली अल इन्डिया रेडियोमा समाचार वाचकका रूपमा नाम सुनिरहेको नाम हो। उनी धेरै वर्षअघि अघिदेखि नेपाली समाज, साहित्य सङ्गीत, समाजसित सम्बद्ध छन्। अहिले आफ्नो सरकारी सेवाबाट निवृत्त भएपछि आफ्नो सेवाकालको अनुभवलाई सदुपयोग गर्दै…

नेपाली साहित्यमा नारी छन्द शिल्पी – सङ्गम सुधा

प्रतिभाशाली कविका निम्ति छन्दमा कविता लेख्नु स्वाभाविक हो। उसका निम्ति छविता लेख्दा छन्द साधक हो बाधक होइन। उसको कवित्वको अन्तर्वेगलाई सन्तुलित रूपमा उतार्न छन्दले सहयोग गर्छ।  छन्दमा पनि सशक्त कविता लेख्न सकिन्छ। छन्दका कवतामा पनि…

भारतीय नेपाली उपन्यासमा जातीय चेतना

शोधपत्रको सार भारतीय नेपाली उपन्यास विकसित देखिन्छ । भारतमा नेपाली उपन्यासमा गोर्खाली जातीय चेतना प्रखर रूपमा देखिन्छ। भ्रमर उपन्यासदेखि नै जातीय चेतना देखिन्छ भने पछिका धेरै उपन्यासमा यस स्वर प्रखर रूपमा देखिन्छ। मङ्गली, डाकबङ्गला,…

भविलालका गजलमा बुढेसकालको सङ्कटको चिन्ता

१. आमुख नेपाली कविताको परिप्रेक्ष्यमा भविलाल लामिछाने एक सम्मानित नाम हो। असम क्षेत्रबाट नेपाली कविता साहित्यका एक प्रखर प्रतिनिधित्व गर्ने लामिछाने चार दशकदेखि लेखनमा अनवरत रूपमा सक्रिय छन्। उनको जन्म असमको डिगबोइमा सन् १९५० सालमा…

रत्नकुमारको ‘कालेबुङको उपन्यास’ – एक अध्ययन

                                                                                                                                       १. विषयप्रवेश – साहित्येहासका विभिन्न प्रकार हुन्छन् । स्थलगत वा क्षेत्रीय साहित्यिक सर्वेक्षण पनि…

जानकारी र संस्मरणको अपूर्व सङ्गम

मान्छे भ्रमणशील  प्राणी हो। उ एउटै ठाँउमा सधैं बसिरहन सक्दैन। मान्छेले आदिमकालको ओडारदेखि नै यात्रा गर्दै चन्द्रमा पर्यटन र मङ्गल ग्रहमा बस्ती बसाउने जमर्को गरिरहेछ। कुनै जाति पनि कुनै ठाँउको स्थायी बासिन्दा होइन। भारतीय परिप्रेक्ष्यमा…

हाम्रा लोकसङ्गीतका विशेषज्ञ इन्द्रप्रसाद अधिकारी – एक चिनारी

लोकसाहित्य र लोकवार्ताको अध्ययन गर्नु परे गाउँ पस्नुपर्छ । गाउँका बुढा-बुढी, कलाकार आदिसित लोकज्ञानका स्रोत पाइन्छ । हाम्रा मौलिक सांस्कृतिक परम्परा, लोकज्ञान आदिको परिचय पाइन्छ । केही बुढाबुढीसित लोककथा, लोकगाथा, उखान तुक्का, लोकगीत,…

शैलीका छेत्रीको ‘एक हरफ बाटो’- विचारोत्तेजक सिर्जना

विषय प्रवेश- साहित्यमा निबन्ध एउटा लोकप्रय विधा हो। यो विधा विभिन्न रूपमा देखा पर्दछ। निबन्ध विधा एउटा ठुलो रूख हो भने प्रबन्ध, नियात्रा, संस्मरण, जीवनी, आत्मजीवनी आदि यसका हाँगाबिँगा हुन्। यात्रामा देखिएका कुरादेखि लिएर पहिले…

स्वतञ्त्रोत्तर दार्जीलिङका नेपाली उपन्यासमा नारीको बदलिँदो स्थिति

१.आमुख- साहित्य समाजको दर्पण हो। समाजमा जे भइरहेको छ, त्यही नै साहित्यमा देखा पर्छ। साहित्य कहिले समाजभन्दा अघिअघि जान्छ त कहिले समाजको पछिपछि जान्छ। साहित्यले समाजभन्दा अघि गएर समाजलाई दिशा निर्देश गर्न सक्छ भने समाजको पछि लागेर…