४ सय ७० पृष्ठमा फैलिएको यस पुस्तकमा कथाकार अनिता पन्थी, उमा शर्मा, जेएन दाहाल, डिल्लीराम पौडेल, तैँ तैँ धिताल, त्रिभुवनचन्द्र वाग्ले, दिनमान गुर्मछान, दिव्य गिरी, दीपक लोहनी, प्रमोद प्याकुरेल, मनोजबाबु पन्त, महेश चौलागाईं, रबर्ट जोशी, रमा सुवेदी, रमेशजंग थापा, राजेन्द्र अधिकारी, राजेश सुवेदी, विक्रम नेपाल, विजय हितान, वसन्तबायुङ राई, शंकर धिताल, डा. श्रीधर खनाल, सञ्जय घिमिरे, सोमनाथ दाहाल, हिरा लामा का २५ थान कथा समावेश गरिएको छ । साथै चार वरिष्ठ आख्यानकार भागीरथी श्रेष्ठ, भाउपन्थी, डा. राजेन्द्र विमल र गणेश रसिकका कथा पनि समाविष्ट छन् ।

१२ खरी उत्कृष्ट कथा 

१२ खरी उत्कृष्ट कथा

सम्पादकीयमा नयनराज पाण्डे लेख्छन्, “ हिजो र आजका कथालाई यात्राको प्रस्थान विन्दु ठानेर अब तय गरिने कथायात्राले नै भोलिको नेपाली कथाको भविष्य निर्धारण गर्नेछ । त्यसैले विगत या आजका उपलब्धिमा मख्ख परेर बस्ने छुट अबका कथाकारहरूलाई छँदै छैन । यस सङ्ग्रहका कथाहरू पढिरहँदा अबका कथाकारहरूमा त्यो चुनौतीको सामना गर्ने जागरूकता रहेको आभास हुन्छ । यो ‘आभास’लाई ‘विश्वास’का रूपमा स्थापित गराउने प्रयत्नमा बाह्रखरी कथा प्रतियोगिताले केही न केही योगदान अवश्य दिएको छ । यो क्रम आगामी दिनमा पनि जारी रहनेछ ।”

निर्णायक मन्तव्यमा उल्लेख गरिएको छ, “आधुनिक र उत्तरआधुनिक प्रवृत्तिलाई समेट्दै आजको कथालेखन निरन्तर अगाडि बढिरहेको छ । वर्तमान समयको जीवनबोध, चिन्तन, दक्षता, अवसर, विभिन्न तप्कामा भइरहेका विभेद, सांस्कृतिक जागरण, पर्यावरणीय चिन्तन, राजनीतिलगायतका विषय, जो जीवनभोगाइमा छोइएर आएका छन्, त्यसले जीवनलाई नराम्रोसँग प्रभावित गरिरहेका छन् । यस्तो विषयलाई कलात्मक र सौन्दर्यात्मक मूल्यसहित सम्बोधन गर्न कथालेखन उद्यत देखिएको छ । यसबाट जिम्मेवारीपूर्ण लेखनमा अगाडि बढिरहेको कथाकार देश र समाजको मार्गनिर्देशक हो भन्ने कुरा पुष्टि हुन पुगेको छ । यसका साथै कथालेखनमा देखिएको सर्जकको घनत्व र तिनले जीवनबोध र भोगाइलाई विविधतामा पस्किदिँदाको लालित्य र गरिमाको फेरि बेग्लै सुन्दरता देखिएको छ ।’

पुस्तकको पछिल्लो पृष्ठमा लेखिएको छ,

पारिबाट हान्निँदै आएको गोली, बङ्करको छेउ, बूढा दलजित सुब्बाको छातीमै लाग्यो । लछिमान जन्मिनुभन्दा अघि नै सैनिकमा भर्ती भएका यी बूढा जमदार अवकाशपछिका जीवनका योजना बनाइरहेका थिए । तर अब उनको आत्मा मात्रै रिटायर्ड भएर जाने भयो । आँखैअगाडि, अघिसम्म हाक्पारे बाँचिरहेका बूढा अरठ्ठो भइसकेका थिए । उनको शरीर हिउँ जस्तो चिसो थियो । उसले गोर्खाली वीरगाथालाई सर्लक्कै भुलाइदियो ।
— बूढो लाँकुरीको रूख

कुमारी आफ्नो आसनमा गएर बसिन् र छेउमा पुतली राखिन् । बाजेले कुमारीको आरती सुरू गरे । कुमारीले छेउको पुतली फुत्त तानिन् र पुतलीलाई आफ्नो सम्मुख फर्काएर दुई हातले माथि उचाल्दै जोडको खित्का छाडिन् । एक सुरमा आरती गरिरहेका बाजे झसङ्ग तर्सिए । डराएर कुमारीको अनुहारमा हेर्दै भने, ‘हे भवानी ! हे माजु ! कुन अनिष्टको सङ्केत हो यो ?
— कुमारी

ऊ सानै छँदा त्यो चिउरीको जङ्गल उसका निम्ति सबैभन्दा प्रिय थियो । कसरी एकाएक उजाड हुन थालेछ ? तत्काल यस विषयको गहन अध्ययन गरेर समाधानका उपाय खोज्ने अठोट गर्दै ऊ बल्लबल्ल राति अबेरतिर निदाई १ बिहानीपख भालेको कुकुरी काँ सँगै ऊ जागी । पहिला जस्तो चमेराको चिंचिले मध्यरातमा जाग्नुपरेन । नजिकैको झ्यालबाट बाहिर चियाई, राक्सिराङलाई तुवाँलोको जालोले छोपेको थियो मज्जैले ।
— चेपाङ, चमेरा र चिउरी

पुस्तकलाई बाह्रखरी डटकमसँगको सहकार्यमा फाइनप्रिन्ट बुक्सबाट प्रकाशन गरिएको हो ।