Chovar Blues Mobile Size

स्याली रूनी

अहिलेकी हट केक उपन्यासकार स्याली रूनीले आफ्नो बेस्टसेलर उपन्यासलाई हिब्रु भाषामा अनुवाद गर्न अस्वीकार गरेकी छन् । प्रकाशन गृहकाे माेटाे रकमकाे अफरलाई रूनीले अस्वीकार गरेकी हुन् ।

उनले इजरेलले प्यालेस्टाइनीहरूमाथि गरेको ज्यादतीको विरोधस्वरूप आफ्नो उपन्यासलाई हिब्रु भाषामा अनुवाद गर्न नदिएको जनाएकी छन् ।

उनका उपन्यासहरू अचेल हटकेक सरी बिक्री भइरहेका छन् ।

हातमा आएकाे पैसा अस्वीकार गर्ने उनको यो अडानकाे सामाजिक सञ्जल र पत्रपत्रिकामा चर्चा भइरहेकाे छ । आफ्नाे पेट काटेर विराेध गर्नुलाई धेरैले चकित भएर हेरिरहेका छन् । पुलित्जर पुरस्कार विजेता एक यहुदी लेखकले पनि उनकाे यस अडानमा समर्थन जनाएका छन् ।

स्यालीले हालै निकालेको बेस्टसेलर उपन्यास ब्युटिफुल वर्ल्ड, ह्वेयर आर युलाई इजरायली कम्पनीले गरेको अनुवाद अनुरोधलाई अस्वीकार गरेकी थिइन् ।

३० वर्षीया लेखिकाले भनेकी छन्, मलाई मेरो पुस्तक संसारका सबैजसो भाषामा अनुवाद भएको हेर्न मन छ तर इजरेलको ज्यादतीका विरोधमा मैले केही गर्नु छ ।

उनको सो भनाइलाई इजरेली विदेशमन्त्रीले भने अत्यन्त दुःखपूर्ण अभिव्यक्ति भनी प्रतिक्रिया जनाएका छन् । यस किसिमको विभेद र ब्वाइकट लेखिकाले छान्नु उचित नभएको टिप्पणी गरेका छन् ।

लेखिका रूनीले भने अर्का पुलित्जर लेखक माइकल चाबनको साथ पाएकी छन् । द अमेजिङ एडभेन्चर्स अफ क्याभेलियर एन्ड क्ले पुस्तकका लेखक चाबनले भने, यदि मेरो पुस्तक यतिबेला आउँदो हो त म हिब्रुमा अनुवाद गर्न दिन्न थिएँ ।

यसैबीच स्याली रूनीका लागि खुसीको खबर आएको छ । चिनियाँ कम्पनी साङ्घाई ट्रान्सलेसन पब्लिसिङ हाउसले रूनीको नर्मल पिपल उपन्यासलाई चिनियाँ बजारमा जारी गरेको छ ।

कम्पनीले यसअघि अर्नेस्ट हेमिङ्गवे, भ्लादिमिर नबोकोभ, ज्याक केरोउक, इयान म्याकइभान र मिलन कुन्देराका उपन्यास बजारमा ल्याइसकेको छ ।

इजरेलले प्यालेस्टाइनीहरूमाथि गरेको ज्यादती कम नभएको र विरोध अभावले उनीहरूको मनोबल बढेको उनको भनाइ छ । उनले आवश्यक परे, आउँदा दिनमा इजरेली अन्य सामान पनि बहिष्कार गर्नुपर्ने दिन आउन सक्ने बताएकी छन् ।

त्यसो त उनको यो ब्वाइकटलाई केहीले आलोचना पनि गरेका छन् । आफ्नो विरोध सामाजिक सञ्जालमा पस्कनुभन्दा ३०० पेजको उपन्यासले धाँसू जवाफ दिनु लेखकीय धर्म भएको तिनको धारणा छ ।

यद्यपि आइरिस लेखकहरू अन्यन्त्रका लेखकभन्दा अलि गम्भीर हुने टिप्पणीकार जेम्स मेरियटको भनाइ छ । उनी भन्छन्, डब्लुबी यिट्सले संसदमा प्रतिनिधित्व गरेका थिए । अहिलेका आइरिस राष्ट्रपति माइकल हिगिन्स मूलतः कवि हुन् ।

मार्क्सवादी विचारधाराप्रति नरम रूनी त्यसैले आफ्ना धारणा खुला रूपमा राख्न डराउँदिनन्, न त उनलाई बिजनेस डुब्ने नै कुनै चिन्ता छ ।

साहित्यकारहरूले जिम्मेवार बन्नुपर्ने केहीको धारणा हुन्छ भने केहीले जिम्मेवार हुनुको तुक नरहेको धारणा राख्ने गर्छन् । फ्रान्सेली साहित्यकार माइकल होउलेबेक उनको गैरजिम्मेवारीपनका लागि प्रख्यात छन् । उनले पत्रकारहरूलाई जिम्मेवार हुन म साहित्यकार बनेको होइन भनी सिधासिधा भनिदिन्थे ।

यो साहित्यकारको आफ्नो छनोटको कुरा हो ।

तर कतिपय लेखकहरू जिम्मेवार हुनुपर्ने, नैतिकवान बन्नुपर्नेजस्ता कुरा केही समयअघिसम्म प्रकाशकले गर्ने सम्झौतापत्रको एउटा बुँदा हुने गर्थ्यो।

यस्तै जिम्मेवार नभएकामा सटानिक भर्सेज लेखेर सल्मान रूस्दी विवादमा फँसे भने यहुदीको तारोमा फिलिप रोथ परे, पोर्टनोयज कम्प्लेन्ट लेखेर ।

यस्तोमा लेखकले लेख्न छाडेर राजनीति गर्ने कि लेखेरै राजनीति गर्ने भन्ने प्रश्न पनि नउठ्ने होइन । तर स्याली रूनीको सन्दर्भमा उनले नियमित रूपमा उपन्यास लेखिरहनु पर्छ । साथमा, समाजका विभेदहरूलाई उपन्यासमा काल्पनिक पात्रलाई मात्र जीवन्त बनाउने नभई वास्तविक समस्यामाथि आफ्नो सचेत टिप्पणी गर्न सामाजिक सञ्जालको सहारा पनि लिनै पर्ने देखिन्छ ।